جلسات آموزش شامل موارد زیر خواهد بود:

• درس ۱: معرفی Microsoft Access و ایجاد اولین پایگاه داده
• درس ۲: ساخت جدول دروس (Courses)
• درس ۳: ساخت جدول ثبت‌نام و ایجاد رابطه بین جداول
• درس ۴: طراحی فرم ورود اطلاعات
• درس ۵: ایجاد کوئری برای مشاهده دروس انتخاب‌شده
• درس ۶: ساخت گزارش نهایی انتخاب واحد

درس اول: معرفی Microsoft Access و ایجاد اولین پایگاه داده

هدف جلسه:

آشنایی با محیط Access، ایجاد یک پایگاه داده جدید و ساخت جدول اولیه “دانشجویان” برای پروژه انتخاب واحد.

بخش ۱: Access چیست؟

Microsoft Access یک نرم‌افزار پایگاه داده است که برای ذخیره‌سازی، مدیریت و تحلیل اطلاعات استفاده می‌شود. برخلاف Excel که برای محاسبات عددی مناسب است، Access برای ساختاردهی داده‌ها با روابط بین جداول کاربردی‌تر است.

بخش ۲: شروع پروژه – ایجاد پایگاه داده انتخاب واحد

مراحل:

1. برنامه Access را اجرا کن.
2. روی گزینه Blank Database کلیک کن.
3. نام پایگاه داده را مثلاً EntekhabVahed.accdb وارد کن.
4. روی Create کلیک کن.

بخش ۳: ساخت جدول دانشجویان

مراحل:

1. بعد از ایجاد فایل، یک جدول پیش‌فرض به نام Table1 باز می‌شود.
2. آن را ذخیره کرده و نامش را به Daneshjoo تغییر بده.
3. جدول را در حالت Design View باز کن و فیلدهای زیر را تعریف کن:

ساختار جدول Daneshjoo:

نام فیلد	نوع داده	توضیح
StudentID	AutoNumber	کلید اصلی – شماره دانشجویی یکتا
FirstName	Short Text	نام دانشجو
LastName	Short Text	نام خانوادگی دانشجو
NationalCode	Short Text	کد ملی
PhoneNumber	Short Text	شماره تماس
Field	Short Text	رشته تحصیلی

نکته: فیلد StudentID را به عنوان Primary Key یا کلید اصلی تنظیم کن.

بخش ۴: ذخیره و ورود اطلاعات نمونه

1. جدول را ذخیره کن.
2. در حالت Datasheet View، چند رکورد نمونه وارد کن:

شماره دانشجویی	نام	نام خانوادگی	کد ملی	شماره تماس	رشته تحصیلی
۱	علی	رضایی	۱۲۳۴۵۶۷۸۹۰	۰۹۱۲۱۲۳۴۵۶۷	مهندسی نرم‌افزار
۲	نرگس	موسوی	۰۹۸۷۶۵۴۳۲۱	۰۹۱۲۹۸۷۶۵۴۳	مهندسی برق

درس دوم: ساخت جدول دروس

هدف جلسه:

ساخت یک جدول به نام “Courses” برای ذخیره‌سازی اطلاعات مربوط به دروس ارائه شده در دانشگاه.

بخش ۱: تعریف جدول دروس

برای ثبت اطلاعات دروس در پروژه انتخاب واحد، یک جدول جدید به نام “Courses” ایجاد می‌کنیم که شامل فیلدهای زیر خواهد بود:

1. CourseID: شناسه یکتا برای هر درس.
2. CourseName: نام درس.
3. CourseCredits: تعداد واحد درسی.
4. InstructorName: نام استاد درس.

مراحل:

1. در فایل پروژه انتخاب واحد، روی Create کلیک کرده و گزینه Table Design را انتخاب کن.
2. فیلدهای زیر را به جدول اضافه کن و نوع داده را برای هر فیلد تعیین کن:

ساختار جدول Courses در قالب HTML:

نام فیلد	نوع داده	توضیح
CourseID	AutoNumber	کلید اصلی – شناسه یکتا برای هر درس
CourseName	Short Text	نام درس
CourseCredits	Number	تعداد واحد درسی
InstructorName	Short Text	نام استاد درس

نکته: فیلد CourseID باید به عنوان Primary Key تنظیم شود.

بخش ۳: ذخیره و ورود اطلاعات نمونه

1. جدول را ذخیره کرده و نام آن را به Courses تغییر بده.
2. در حالت Datasheet View، چند رکورد نمونه برای دروس وارد کن:

ورود اطلاعات دروس به جدول “Courses” (فرمت HTML):

CourseID	CourseName	CourseCredits	InstructorName
1	برنامه‌نویسی مقدماتی	3	دکتر احمدی
2	الکترونیک	4	دکتر موسوی

بخش ۴: ذخیره و پایان کار

1. جدول را ذخیره کن.
2. در ادامه، این جدول برای ایجاد ارتباط با جدول “دانشجویان” و ثبت انتخاب واحد استفاده خواهد شد.

جلسات آینده شامل موارد زیر خواهد بود:

• درس ۳: ساخت جدول ثبت‌نام و ایجاد رابطه بین جداول
• درس ۴: طراحی فرم ورود اطلاعات
• درس ۵: ایجاد کوئری برای مشاهده دروس انتخاب‌شده
• درس ۶: ساخت گزارش نهایی انتخاب واحد

در اینجا ادامه آموزش Access برای پروژه انتخاب واحد دانشگاه به صورت درس به درس است:

درس سوم: ساخت جدول ثبت‌نام و ایجاد رابطه بین جداول

هدف جلسه:

ایجاد جدول ثبت‌نام (Registration) برای ثبت انتخاب واحد دانشجویان و ایجاد روابط بین جداول “دانشجویان” و “دروس”.

بخش ۱: تعریف جدول ثبت‌نام

در این درس، یک جدول جدید به نام “Registration” ایجاد خواهیم کرد که اطلاعات مربوط به انتخاب واحد دانشجویان را ثبت می‌کند. فیلدهای این جدول عبارتند از:

1. RegistrationID: شناسه یکتا برای هر ثبت‌نام.
2. StudentID: شناسه دانشجو (رابطه با جدول “دانشجویان”).
3. CourseID: شناسه درس (رابطه با جدول “دروس”).
4. RegistrationDate: تاریخ ثبت‌نام.

بخش ۲: ایجاد جدول ثبت‌نام

مراحل:

1. روی Create کلیک کرده و گزینه Table Design را انتخاب کن.
2. فیلدهای زیر را به جدول اضافه کن و نوع داده را برای هر فیلد تعیین کن:

ساختار جدول Registration در قالب HTML:

نام فیلد	نوع داده	توضیح
RegistrationID	AutoNumber	کلید اصلی – شناسه یکتا برای هر ثبت‌نام
StudentID	Number	شناسه دانشجویی (رابطه با جدول دانشجویان)
CourseID	Number	شناسه درس (رابطه با جدول دروس)
RegistrationDate	Date/Time	تاریخ ثبت‌نام

بخش ۳: ایجاد رابطه بین جداول

1. برای ایجاد رابطه بین جداول، وارد Database Tools بشو و روی Relationships کلیک کن.
2. جداول “دانشجویان”، “دروس” و “ثبت‌نام” را اضافه کن.
3. روابط زیر را برقرار کن:
   • StudentID در جدول “ثبت‌نام” باید به StudentID در جدول “دانشجویان” متصل باشد.
   • CourseID در جدول “ثبت‌نام” باید به CourseID در جدول “دروس” متصل باشد.

درس چهارم: طراحی فرم ورود اطلاعات

هدف جلسه:

ایجاد یک فرم برای وارد کردن اطلاعات جدید به جداول “دانشجویان”، “دروس” و “ثبت‌نام”.

بخش ۱: طراحی فرم برای جدول دانشجویان

1. روی Create کلیک کرده و گزینه Form Design را انتخاب کن.
2. فرم را طراحی کرده و فیلدهای جدول “دانشجویان” را به فرم اضافه کن.
3. برای وارد کردن اطلاعات جدید، از دکمه Save استفاده کن.

1. فرم جدیدی برای جدول “دروس” طراحی کن و فیلدهای آن را به فرم اضافه کن.
2. همچنین، فیلد CourseID را به عنوان کلید اصلی تنظیم کن.

بخش ۳: طراحی فرم برای جدول ثبت‌نام

1. فرم “ثبت‌نام” را طراحی کن تا کاربران بتوانند دانشجویان و دروس را برای ثبت‌نام انتخاب کنند.
2. از فیلدهای StudentID و CourseID به عنوان فیلدهای انتخابی در فرم استفاده کن.

درس پنجم: ایجاد کوئری برای مشاهده دروس انتخاب‌شده

هدف جلسه:

ایجاد یک کوئری برای نمایش دروس انتخاب‌شده توسط هر دانشجو.

بخش ۱: ساخت کوئری

1. به Create برو و Query Design را انتخاب کن.
2. جداول “دانشجویان”، “دروس” و “ثبت‌نام” را به کوئری اضافه کن.
3. فیلدهای FirstName (از جدول “دانشجویان”)، CourseName (از جدول “دروس”) و RegistrationDate (از جدول “ثبت‌نام”) را به کوئری اضافه کن.

ساختار کوئری در قالب HTML:

نام دانشجو	نام درس	تاریخ ثبت‌نام
علی	برنامه‌نویسی مقدماتی	۱۴۰۲/۰۳/۱۵
نرگس	الکترونیک	۱۴۰۲/۰۳/۱۷

درس ششم: ساخت گزارش نهایی انتخاب واحد

هدف جلسه:

ایجاد گزارشی برای نمایش دروس انتخاب‌شده توسط هر دانشجو به صورت چاپی یا فایل PDF.

بخش ۱: طراحی گزارش

1. روی Create کلیک کرده و گزینه Report Design را انتخاب کن.
2. جداول “دانشجویان”، “دروس” و “ثبت‌نام” را به گزارش اضافه کن.
3. فیلدهای FirstName، CourseName و RegistrationDate را در گزارش قرار بده.
4. برای طراحی گزارش به صورت مناسب، از ابزارهای Group By و Sort استفاده کن.

بخش ۲: چاپ یا ذخیره گزارش

1. گزارش را برای چاپ آماده کن یا آن را به فرمت PDF ذخیره کن.
2. برای این کار، از گزینه‌های Print یا Export در نرم‌افزار استفاده کن.

پایان دوره

با گذراندن این شش درس، یک سیستم انتخاب واحد ساده با استفاده از Microsoft Access ایجاد کرده‌ایم که شامل جداول مختلف، فرم‌ها، کوئری‌ها و گزارش‌ها می‌شود. امیدوارم این آموزش به شما کمک کرده باشد.